Rejestracja POZ

(58) 690-42-80

Izba Przyjęć

(58) 690-42-70

W jakim celu badanie jest wykonywane?



W celu monitorowania przebiegu cukrzycy u chorego i pomocy w decyzjach terapeutycznych.
Kiedy badanie jest wykonywane?
Przy rozpoznaniucukrzycy i później 2 do 4 razy w roku.
Jak się pobiera próbkę do badania?
Próbka krwi pobrana z żyły lub z opuszki palca.

Co się oznacza?
Badanie HbA1c odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu ostatnich 2-3 miesięcy. Część krążącej we krwi glukozy samorzutnie wiąże się z hemoglobiną A (główna postać hemoglobiny u dorosłych). Hemoglobina jest białkiem, które pełni rolę nośnika tlenu w krwinkach czerwonych (erytrocytach). Jeśli glukoza zostanie związana z hemoglobiną A, pozostaje tam przez cały okres życia krwinek czerwonych (około 120 dni). Im więcej glukozy znajduje się we krwi, tym więcej wiąże się z hemoglobiną A. To połączenie glukozy i hemoglobiny A zwane jest HbA1c (hemoglobiną A1c lub glikohemoglobiną). Poziom HbA1c nie zmienia się szybko, lecz ulega przesunięciu przy zmianach stężenia glukozy w miarę, jak starsze erytrocyty obumierają, a młodsze zajmują ich miejsce.

Jak się pobiera próbkę do badania?
Próbka krwi pobrana z żyły lub z opuszki palca.

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
Badanie HbA1c wykorzystuje się głównie do kontroli wyrównania glikemii u chorych na cukrzycę, u których podstawowym celem jest utrzymywanie stężenia glukozy we krwi jak najbliżej poziomu prawidłowego.
Pomaga to w zapobieganiu powikłaniom wywoływanym przez przewlekle podwyższone stężenie glukozy, takim jak postępujące uszkodzenie tkanek i narządów organizmu - nerek, oczu, układu sercowo-naczyniowego i nerwów. Badanie HbA1c daje obraz średniej zawartości glukozy we krwi w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Pomaga ono pacjentowi i jego lekarzowi zorientować się, czy postępowanie stosowane do wyrównania cukrzycy u pacjenta jest skuteczne, czy też wymaga zmiany.
Badanie HbA1c jest często zlecane u chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą, aby określić, jak wysoki był poziom glikemii przed leczeniem. Może ono być zlecane kilkakrotnie podczas wyrównywania choroby i potem kilka razy w roku dla sprawdzenia, czy wyrównanie jest utrzymywane na odpowiednim poziomie.

W jakich przypadkach badanie jest zlecane?
Zależnie od typu cukrzycy, jej wyrównania i od decyzji lekarza, HbA1c może być oznaczana 2 do 4 razy w roku. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) zaleca oznaczanie HbA1c:
4 razy w roku - rutynowo u wszystkich chorych na cukrzycę
co pół roku u pacjentów ze stabilnym przebiegiem choroby i dobrym wyrównaniem metabolicznym.
U osoby, z niedawno rozpoznaną cukrzycą lub gdy wyrównanie choroby nie jest odpowiednie, HbA1c może być oznaczana częściej.

Co oznacza wynik?
Zmiana HbA1c o 1% odzwierciedla zmianę średniego stężenia glukozy we krwi o około 30 mg/dl (1,67 mmol/l). Na przykład, HbA1c równa 6% odpowiada średniej glikemii 135 mg/dl (7,5 mmol/l), podczas gdy HbA1c równa 9%- średniej glikemii 240 mg/dl (13,5 mmol/l). Im bliżej wartości 6%, tym lepiej wyrównana jest choroba.
Wraz ze wzrostem poziomu A1c zwiększa się ryzyko powikłań.
Korelacja między średnim stężeniem glukozy w osoczu i poziomem HbA1c jest tylko szacunkowa. Zależy to od sposobu wyliczania, ale mają na to wpływ także i inne czynniki (np. czas przeżycia krwinek czerwonych). Dokładne średnie stężenie glukozy w osoczu wyliczone na podstawie wyników z laboratorium może nie być w pełni zgodne z powyższą formułą.

Co jeszcze należy wiedzieć?
Badanie HbA1c nie odzwierciedla przejściowych, krótkotrwałych wzrostów i spadków stężenia glukozy - dotyczy to również osób z "chwiejną" cukrzycą.
U osób z nieprawidłowym rodzajem hemoglobiny, np.: hemoglobiną S, mogą występować zmniejszone ilości hemoglobiny A. Wpływa to na ilość glukozy związanej z hemoglobiną i w konsekwencji może ograniczać przydatność badania HbA1c w monitorowaniu leczenia cukrzycy. W następstwie hemolizy lub przebytego krwawienia wyniki badania mogą być fałszywie zaniżone. Niedobór żelaza może powodować podwyższony wynik pomiaru HbA1c.

---